Ome Rene Smeets (met dank aan: www.stichtingvanmourik.nl)
Zijn levenswerk: v.h. de Kunstnijverheidschool.
Geboren: Maasbracht, 14-09-1905
Overleden: Eindhoven, 11-06-1976
Daar het leeftijdsverschil tussen mijn vader en Oom Rene niet gering was (bijna
20 jaar) en ome Rene en Tante Jo helemaal in Dommelen woonde -in mijn jeugd
een wereldafstand- zagen wij hem maar weinig.
Mijn herinnering aan Ome Rene is vooral een beeld van een een man waar het
goede van het leven van afstraalt. Neigend naar beginnende corpulentie en altijd
met van die lekker sigaren. Als hij sprak klonk dat zoals Sinterklaas sprak. Rustig
en beheerst. En dat straalde hij ook uit.
Samen met Tante Jo verrijkte hij de familie met 7 neven en nichten:
Bettie: 1943
Piet: 1945
Jos: 1946
Maria: 1947
Ton: 1948
Jans: 1950
Ted: 1951
Van Jos mocht ik een levensloop van Oom Rene ontvangen.
Hieronder is jullie gegund een blik te werpen op het leven van Ome René en
zijn gezin.
Ik heb echter de vrijheid genomen de lay-out van het boekje omwille van de
site indeling te negeren. Hetzij mij vergeven.
Onlangs (we schrijven januari 2012) mocht ik van Jos een bijgewerkte
stamboom ontvangen van de nazaten van Ome René Smeets en Tante Jo
Hurkens.
Deze is verwerkt in de stamboom op deze site.
Klik hier voor het kleurrijke overzicht van Jos (PDF-bestand).
Het gevoel voor stijl bleek
al op jonge leeftijd.
Jos Smeets, september 2005
Bergeijk
Lieve zussen en broers, schoonzussen en zwagers, nichten
en neven, achternichtjes. Omdat het 14 september 2005
honderd jaar geleden is dat papa / opa geboren is, heb ik een
handzaam boekje gemaakt. Aan de hand van zijn levensloop
heb ik slechts een klein aantal wetenswaardigheden op een
rijtje gezet.
Jullie begrijpen, dat zo’n arbeidzaam leven niet op papier te
zetten is. Als ik zo in mijn paperassen kijk, die ik altijd
bewaard heb, moet ik echt steeds weer opnieuw een keuze
maken. Wat zet ik in dit boekje en wat niet. Dat viel niet altijd
mee, omdat achteraf natuurlijk allerlei kleine en grote dingen
de moeite waard zijn om te weten en op papier te zetten.
Iedereen van jullie heeft eigen herinneringen aan hem: de
een als vader, die in ieder geval het goede met ons voor had;
de ander als een hardwerkende man, die helemaal opging in
zijn werk; een aantal van ons, die hem als opa hebben
meegemaakt; weer anderen, die hem eigenlijk niet kennen,
alleen van horen zeggen en het zien van de vele
kunstwerken met name in het Brabantse rondom Dommelen.
Veel lees– en kijkplezier. Jos
Ter gelegenheid van het feit dat papa /opa 100 jaar geleden geboren werd.
René Smeets, 1905 geboren 14 september
1924 diploma HBS-B Rolduc (Limburg)
1925 officiersopleiding Breda (reserve 2e luitenant 1926)
1926/29 Rijksacademie Amsterdam
1929/30 koepelbeschildering Rozenkranskerk Amsterdam naar
ontwerpen van Matthieu Wiegman
1931 studie Academie des Beaux Arts Parijs
1932 studie Academie Düsseldorf
1933 uitvoering wandschilderingen Wiegman; studiereizen met
hem; Corsica en Frankrijk
1934 Kennismaking met Charles Eyck; bewoonde met hem het
vroegere atelier van Breitner op Prinseneiland in Amsterdam;
uitvoering mét en vóór Jean Adams: beschildering kerk Beegden
(Roermond); kennismaking met Joan Collette: enkele grote
opdrachten voor hem uitgevoerd op het gebied van
gebrandschilderd glas
Oom Rene, geschilderd door Charles Eyck.
1935 met Charles Eyck decoratie kerken Terwinselen en Treebeek; eigen atelier in
Ottersum; eigen opdrachten op velerlei gebied (schilderingen / glas-in-lood / vaandels) in
kerken: te Oss, Mook, Roggel, Wanssum, Neerbeek, Sevenum, Huskenkolonie, Heerlen,
Hasselt )B’, Tegelen, Heksenberg, Tilburg, Ransdaal, Blerick, Maasbracht, Middelbeers,
Drachten, Postel, Elst, Kronenberg, Geleen, Eygelshoven. Milsbeek, Ooy en Persingen,
Nieuwstadt, Sittard; begin met publicaties in tijdschriften
1936 Samenwerking met broer Tonnie op het gebied van meubels, houtdraaiwerk en binnen
huisontwerpen voor particulieren, raadhuizen, restaurants, e.d. Vanaf die tijd levendige
belangstelling voor het hele gebied van kunstambacht; in Nederland opbouw voor
kunsthandwerk “Scheppend Ambacht” in Limburg en Brabant
1938 cursussen in ontwerpen, vormgeving, ornament, kleur, e.d. voor groepen van
kunstambachtlieden in Brabant en Limburg
1939 mobilisatie als reserve-kapitein-compagniescommandant in land van Altena en
Biesbosch;
1942 9 juni getrouwd met Jo Hurkens woning met groot atelier en werkruimte in Beers veel zelfstudie en
verzamelen van boeken; opdrachten verminderen.
Klik voor vergroting.
In Tegelen leiding van sier-keramische werkplaatsen;
belangstelling volkskunst groeit mede-oprichter en -eigenaar van
3 zaken in Heerlen, Nijmegen en Utrecht onder de naam
“Limburgs handwerk” voor verkoop en expositie van goed en
verantwoordelijk kunsthandwerk en volkskunst.
Waar dit huwelijk o.a. toe leidde:
De gehele Smeets klup.
1951 met z’n allen verhuisd naar Dommelen, een prachtig huis
Boven, vlnr.: Piet, Ton en Jos
Onder, vlnr.: Bettie en Maria
1945/50 militaire dienst als majoor der Limburgse Jagers, belast met opleiding van rekruten voor uitzending
naar Indonesië
1950 kontakt met leden van groep voorlopig bestuur van op te zetten “Kunstnijverheidsschool” te
Eindhoven; benoemd tot directeur avondakademie met opdracht voorbereiding volledige dagschool; eerste
speciaalschool voor “Industriële vormgeving” op het vasteland van Europa
(tegenwoordig Design Academy Eindhoven).
1950/55 uitgevoerd 6 glasramen voor Ligafabrieken Roosendaal; 5 voor kerk Nieuwstadt; 5 voor grote hal
school Valkenswaard; 5 keramische wandreliëfs en veel wandborden
1951 Londen: eerste contacten met vakmensen uit vele landen
1951 met z’n allen verhuisd naar Dommelen, Bergstraat 55 (momenteel 52)
1952 adviseur en medewerker van centraal orgaan voor het Scheppend Ambacht Delft; jaarlijkse bezoeken
aan Internationale I.V.- congressen: München, Frankfurt, Keulen, Parijs, Milaan, Venetië medewerker aan
tijdschriften: “Gemengde Branche”, “Klei en Keramiek” en met name “R.K. Handenarbeid”
1953 studiereis naar Amerika ( per schip ‘ Rijndam’) om de praktijk der industriële vormgeving in het
onderwijs, bedrijven en ontwerpbureau’s te bekijken; cursus in creative design in Boston met o.a.
Buckminster Fuller als docent
1954 ontwikkeling eerste leerplan en lesroosters voor de in 1955 te beginnen dagschool Akademie
1955 benoemd tot direkteur dagschool ( avondschool); aantrekken leerkrachten; inrichten leslokalen en
werkplaatsen in het oude stadhuis aan de Rechtestraat Eindhoven; start met 50/60 studenten uit geheel
Nederland en Vlaanderen Vanaf deze periode vele lidmaatschappen van allerlei commissies,, o.a.: •
examencommissies • COSA Delft • Rotaryclub • Museumkring • HBO • Ind. Ontwerpers
Vanaf 1961 tot 1974 ontwierp René Smeets voor het buurtschap Dommelen de wagens voor het
bloemencorso van Valkenswaard.
Ontwerp vaandel Rolduc
Links: Schildering in de kerk
te Beegden voor Jean Adams
(in oorlog verwoest)
In bezit van Dries Smeets jr. - Gennep
en hieronder zo als het bij Ome Dries
thuis hing.
Mama had deze kast van Oom Tonnie,
beschilderd door René, flink geschuurd
en helemaal groen geverfd.
Bij sommige paneeltjes was nog iets
over van de beschildering.
1955/60 uitbouw akademie; aantal leerlingen groeit; lokalen tekort: op naar oude
school Hemelrijken
1960 overdracht directie avondschool aan Heer van der Krogt 1961 studieopdracht
van het Ministerie om te onderzoeken in Suriname, i.v.m. Brokopondoplan
(stuwdam), mogelijkheden van de volkskunst van bosnegers en indianen in dat
gebied
1960/64 uitvoering van 5 grote keramische reliëfs voor brouwerij, scholen,
boerenleenbanken, 4 glas-in-lood-ramen in kerk Dommelen
1964 toekenning van de B.K.I.prijs voor aktiviteiten ter bevordering van de idee, de
opleiding en de theorie van industriële vormgeving; tevens voor publicistisch werk
op het gebied van design, kunthandwerk, volkskunst, kleur en ornament, enz…..
1967 bezoek aan expo Montreal i.v.m. uitnodiging aan Akademie voor
tentoonstelling van een 12-tal der beste opleidingen in de wereld
1969 studiereis naar Athene, Beiroet, Bangkok, Hongkong, Taipeh, Tokyo, Manilla,
Irian, Sydney, Faieilanden, Hawaii, San Francisco, New York
1970 benoeming van Wim Gilles tot opvolger als direkteur van de Akademie voor
Industriële Vormgeving Eindhoven (AIVE), tegenwoordig Design Academy
Eindhoven
1971 zware onderwerpen, ook naar zijn kinderen toe, wist hij in
lange brieven mee te delen; dat ging hem vaak beter af dan het
mondeling vertellen; van zichzelf wist hij dat hij nogal
standvastig was, ‘eigenwijs’ is ook een woord dat bij hem past;
om ruzies te voorkomen en het toch gezegd willen hebben,
ging dat zoals de brief hiernaast: het eerste blad van de 8
kantjes, die hij vol schreef , gericht aan zijn kinderen.
1970/75 nog veel reizen: Turkije, Anatolië, Guatamala, Mexico,
Venezuela, Perzië, Ceylon, Thailand, Nepal, India
11 juli 1976 overleden in het St. Jozef - ziekenhuis Eindhoven,
in grote rust en vrede en voorzien van het Sacrament der
stervenden.
Voorbereid als hij was op z’n naderend einde na enkele
hartinfarcten, tekende hij zelf zijn grafsteen. Uiteindelijk hebben
zijn broer Frans en zoon Jos de grafsteen gemaakt van beton
en mozaïek. Hij wilde zo weinig mogelijk mensen na zijn dood
belasten met een hoop werk en schreef ook zijn eigen
bidprentje. Maar hij hield ook graag zoveel mogelijk in eigen
hand. Dan wist hij dat ‘t goed was.
Jo Hurkens, door René Smeets
Voor een korte kennismaking klik op de afbeelding